^Wróć na górę
  
  
  
Get Adobe Flash player

Praca logopedy

Praktyczny przewodnik logopedyczny,

 czyli co trzeba wiedzieć o diagnozie i terapii logopedycznej.

 1. Kto to jest logopeda?

 Logopeda jest specjalistą, który może:

  • Nauczyć Twoje dziecko prawidłowo wymawiać wszystkie głoski języka polskiego.
  • Nauczyć je prawidłowo połykać.
  • Nauczyć je prawidłowo i wydajnie oddychać.
  • Pomóc mu „pozbyć się jąkania” (niepłynności mówienia).
  • Nauczyć je, jak dbać o swój głos.
  • Pomóc mu w nauce czytania i pisania, jeśli zajdzie taka potrzeba.
  • Nauczyć je różnicować głoski podobne do siebie brzmieniowo.
  • Prowadzić zajęcia z zakresu profilaktyki i terapii dysleksji słuchowej, wzrokowej, mieszanej.           

 2. Kiedy należy udać się z dzieckiem do logopedy?

  • Podczas artykulacji głosek s, z, c, dz, sz, ż, cz, dż, t, d, n dziecko wsuwa język między zęby lub ociera nim o wargę. W każdym wieku jest to wada, z której niestety się nie wyrasta. Im dłużej zwlekamy, tym bardziej wada się utrwala.
  • Dostrzegamy zmiany anatomiczne w budowie narządów mowy dziecka lub mamy wątpliwość czy dziecko dobrze słyszy.
  • Po ukończeniu 4 roku życia dziecko:
    - wymawia głoski s, z, c, dz jak ś, ź, ć, dź
    - zamienia głoski dźwięczne na bezdźwięczne, np. d na t (dom = tom), w na f (woda = fota), g na k (gęś = kęś), b na p (buda = puta)
    - myli głoski dźwiękopodobne, np. c - s (sala = cala), sz - cz i inne.
  • Dziecko zniekształca, zastępuje głoski innymi, nie znanymi w języku polskim, np. gardłowo wymawia głoskę r.
  • Jeżeli nasila się problem rozwojowej niepłynności mówienia (zacinanie, powtarzanie sylab)
  • Dziecko mówi nawykowo przez nos
  • Kiedy rozwój mowy dziecka:
    - 2-letniego jest na poziomie mowy dziecka rocznego (wymania kilka słów),
    - 3-letniego jest na poziomie mowy dziecka 1,5 rocznego (tworzy jedynie równoważniki zdań, a słownictwo jest na poziomie dziecka 1,5 rocznego)
    - 4-letniego jest na poziomie mowy dziecka 2-letniego (formułuje zdania proste, słownictwo czynne jest na poziomie dziecka 2-letniego, tj. około 300 słów),
    - 5-letniego jest na poziomie mowy dziecka 2,5-letniego (nadal zdania proste, słownictwo na poziomie dziecka w wieku 2,5 lat),
    - 6-letniego jest na poziomie dziecka 3-letniego (pojawiają; się zdania złożone, dziecko wymawia 1000-1500 słów),
    - 7-letniego jest na poziomie mowy dziecka 3,5-letniego.

3. Nie musisz martwić się o swoje dziecko

  • Gaworzy w wieku około 6 miesięcy
  • Siedzi samodzielnie bez podparcia około 7 miesiąca  życia
  • Wymawia pierwsze słowa około pierwszego roku życia
  • Około dziewiątego miesiąca życia zaczyna raczkować
  • Chodzi samodzielnie około 12 miesiąca życia
  • Próbuje posługiwać się zdaniami prostymi ok. 2 roku życia
  • Potrafi posługiwać się zdaniami złożonymi w wieku 3 lat
  • Tworzy kilkuzdaniową wypowiedź w wieku ok. 3,5- 4 roku życia
  • Zamiast głoski „r” do 5 roku życia wymawia „l”
  • Zamiast głosek sz, ż, cz, dż do 5 roku życia wymawia s, z, c, dz
  • W wieku 6 lat wymawia prawidłowo wszystkie głoski języka polskiego.

 4. Schemat powstawania głosek w procesie rozwoju mowy dziecka

WIEK DZIECKA

ARTYKULACJA GŁOSEK

pierwsze miesiące życia

powstają przypadkowe dźwięki tzw. głużenie

ok. 6 miesiąca życia

powtarzanie usłyszanych dźwięków tzw. gaworzenie

1-2 rok życia

pojawiają się pierwsze wyrazy: mama, tata, baba, dziecko wymawia samogłoski ustne: a, o, e, i, u, y oraz spółgłoski: p, b, m, d, t, n , a także zmiękczone: pi, bi, mi

2-3 rok życia

pojawiają się proste zdania, dziecko wymawia samogłoski nosowe: ę, ą i spółgłoski: w, f, wi, fi, ś, ź, ć, dź, ń, l, li, k, g, ch, ki, gi, chi, j, ł, pojawiają się spółgłoski s, z, c, dz

4-5 rok życia

pojawia się głoska r oraz głoski: sz, ż, cz, dź

5-6 rok życia

utrwalane są głoski: sz, ż, cz, dż

7 rok życia

technika mówienia opanowana

 5. Przyczyny problemów z wymową

  • Zbyt długie karmienie butelką
  • Zbyt długie ssanie smoczka
  • Ssanie kciuka
  • Dłużej utrzymujący się katar
  • Przerośnięty trzeci migdał
  • Problemy z przerośniętymi migdałkami podniebiennymi
  • Infantylny sposób połykania
  • Wada zgryzu
  • Zbyt krótkie wędzidełko podjęzykowe lub wędzidełka wargowe
  • Wczesna próchnica zębów mlecznych
  • Rozszczep podniebienia lub /i warg
  • Nieprawidłowe oddychanie
  • Niedosłuch
  • Dostarczanie nieprawidłowych wzorców wymowy (mówienie zdziecinniałe do dziecka)                                            

6. Czego możesz się spodziewać podczas wizyty u logopedy?

  • Sprawdzenia budowy aparatu artykulacyjnego (zgryz, język, podniebienie)
  • Badania sposobu połykania
  • Pytań dotyczących: rozwoju mowy dziecka, rozwoju psychomotorycznego, przebiegu ciąży i porodu           
  • Zbadania sposobu realizacji wszystkich głosek języka polskiego
  • Zbadania słownictwa dziecka, sposobu jego wypowiadania się
  • Badania pomięci słuchowej dziecka
  • Badania analizy i syntezy słuchowej, pisania i czytania u dzieci siedmioletnich i starszych
  • Sprawdzenia sposobu oddychania, tempa mówienia, rodzaju fonacji                                                                           

7. Od czego zależy skuteczność terapii logopedycznej?

  • Od rodzaju wady wymowy lub/i/ zaburzenia mowy
  • Od sprawności umysłowej dziecka
  • Od sprawności aparatu artykulacyjnego
  • Od prawidłowej kompleksowej diagnozy
  • Od systematyczności w uczęszczaniu na zajęcia logopedyczne i ćwiczeń z dzieckiem w domu            
  • Od  wczesnego rozpoczęcia terapii
  • Od aktywnego i świadomego udziału zarówno rodzica jak i dziecka w terapii
  • Od porozumienia terapeuty z rodzicem                                                                                                                            

8. Od czego zależy czas trwania leczenia logopedycznego?

  • Od rodzaju zaburzenia
  • Od rozległości deficytów
  • Od wieku dziecka, w którym zgłoszono je na terapię
  • Od współpracy terapeuty z rodzicami
  • Od systematyczności w ćwiczeniach z dzieckiem                                                                                                    

9. Kto wspomaga logopedę w jego pracy

  • Psycholog- określa poziom rozwoju wszystkich funkcji poznawczych i rozległości ewentualnych deficytów
  • Ortodonta- zbada budowę zgryzu i ustali program ewentualnego leczenia (aparat ortodontyczny, ćwiczenia, zabiegi)
  • Laryngolog- zbada budowę jamy ustnej, nosowej, pomoże usunąć przyczyny problemów z oddychaniem (trzeci migdał, skrzywiona przegroda, katar, polipy), podetnie skrócone wędzidełko, zbada słuch
  • Foniatra- zdiagnozuje ewentualne problemy z głosem i ustali rodzaj leczenia
  • Pedagog- bada poziom umiejętności szkolnych dziecka: pisania (ortografia), czytania, rozumienia przeczytanych treści oraz podejmie pracę w celu wyrównania deficytów w zakresie wyżej wymienionych umiejętności
  • Pediatra- służy rodzicowi pomocą, w dotarciu do wszystkich w/w specjalistów     

 10. Etapy korekcji wad wymowy.

  • Ćwiczenia usprawniające narządy artykulacyjne w formie zabawy
  • Wywołanie prawidłowej głoski
  • Utrwalenie prawidłowej wymowy głoski w logotomach (sylabach) i grupach spółgłoskowych
  • Utrwalenie prawidłowej wymowy danej głoski w wyrazach (w nagłosie, w śródgłosie, wygłosie)
  • Utrwalanie prawidłowej wymowy głoski w zestawach wyrazowych, wyrażeniach dwuwyrazowych
  • Prawidłowa wymowa danej głoski w zdaniach (najpierw krótszych, potem dłuższych)
  • Prawidłowa wymowa głoski w wierszykach, krótkich tekstach czytanych i mówionych z pamięci w gabinecie logopedycznym
  • Prawidłowa wymowa zaburzonej głoski w mowie spontanicznej

 11. Co możesz zrobić dla swojego nienarodzonego jeszcze dziecka?

  • Przed zajściem w ciążę zaszczep się przeciwko groźnym dla płodu chorobom zakaźnym (różyczka, grypa, toksoplazmoza)
  • Dbaj o prawidłowy przebieg ciąży (nie palić papierosów, nie pić alkoholu, nie stosować innych używek)
  • Unikaj stresów
  • Odwiedzaj systematycznie lekarza ginekologa
  • Wykonuj wszystkie niezbędne badania prenatalne (kontroluj swoje ciśnienie i poziom cukru)
  • Uprawiaj dozwolone sporty
  • Odżywiaj się prawidłowo
  • Jak najczęściej mów do dziecka, głaszcz je, okazuj mu dużo czułości, słuchaj z nim muzyki i śmiej się do niego (po prostu stymuluj jego rozwój jeszcze w łonie).           

12. Co możesz zrobić dla dziecka, które jest już na świecie?

  • Uważnie obserwuj jego rozwój
  • Stosuj się do poleceń lekarzy
  • Nie lekceważ żadnych symptomów chorobowych
  • Dużo czytaj i rozmawiaj ze specjalistami na temat rozwoju dziecka, głównie z psychologiem i logopedą  
  • Zapewnij mu warunki do prawidłowego rozwoju, wzrostu, nauki 
  • W przypadku zauważenia jakichkolwiek nieprawidłowości udaj się natychmiast do specjalisty      

 

 JAK ZAPOBIEGAĆ NIEKTÓRYM WADOM WYMOWY

CZYLI O CZYM KAŻDY RODZIC WIEDZIEĆ POWINIEN

Pracując z dziećmi w wieku przedszkolnym i szkolnym, konsultując się z rodzicami tych dzieci zauważyłam, że wielu problemów związanych z wymową można uniknąć.

Co wpływa na mowę dziecka?

Czynniki wewnątrzpochodne, związane z uwarunkowaniami genetycznymi lub ogólnie z organizmem dziecka oraz czynniki zewnątrzpochodne, nazwijmy je środowiskowymi.

* Czynniki wewnątrzpochodne związane są:
- z budową i sprawnością narządów mowy - aparatu artykulacyjnego (jama ustna, nosowa i gardłowa), fonacyjnego (krtań), oddechowego,
- ze słuchem fizycznym,
- z funkcjonowaniem mózgu i dróg unerwiających narządy mowne,
- z psychiką, intelektem, emocjami dziecka.

* Czynniki środowiskowe to:
- postawa rodziców lub opiekunów pobudzająca dziecko do mówienia, wyrażająca się zainteresowaniem mową dziecka,
- wzorzec językowy dostarczany dziecku przez osoby z jego otoczenia,
- różnorodne doświadczenia słuchowe.
Co nie sprzyja rozwojowi mowy?
- zbyt krótkie wędzidełko podjęzykowe,
- ubytki zębowe,
- nieprawidłowy zgryz,
- oddychanie przez usta,
- krótki wydech,
- niesprawne wargi i język oraz/lub słabe czucie ułożenia warg i języka,
- nadwrażliwość śluzówki w jamie ustnej,
- zaburzenia czucia w obrębie aparatu artykulacyjnego,
- niedosłuch (i inne poważniejsze problemy ze słuchem),
- niedostatecznie ukształtowany słuch fonematyczny, 
  

Serdecznie dziękuję za przeczytanie „Przewodnika  logopedycznego” i mam nadzieję, że zawarte w nim praktyczne informacje będą  dla Państwa wskazówką do dalszych działań. Jeśli mają Państwo uwagi lub zapytania  - zapraszam do szkolnego gabinetu logopedy.

                                                                                                Logopeda

mgr Dorota Gubernat - Mikos

 

Copyright © 2013. Publiczna Szkoła Podstawowa Nr 2 w Dąbrowie Tarnowskiej Rights Reserved.